Kitab Peradilan (Qadha’)

Bab Persaksian

باب الشهادات

Bab Persaksian

١٣٩٩ – عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ ﵁ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ الشُّهَدَاءِ? الَّذِي يَأْتِي بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا» رَوَاهُ مُسْلِمٌ (١).

1399 – Dari Zaid bin Khalid Al-Juhani radhiyallahu 'anhu, bahwa Nabi ﷺ bersabda: "Maukah kalian aku beritahukan tentang sebaik-baik saksi? Yaitu orang yang menyampaikan kesaksiannya sebelum ia diminta kesaksiannya." Diriwayatkan oleh Muslim (1).

[١] صحيح. أخرجه: أحمد ٤/ ١١٥، ومسلم ٥/ ١٣٢ (١٧١٩)، وأبو داود (٣٥٩٦)، وابن ماجه (٢٣٦٤)، والترمذي (٢٢٩٥)، والنسائي في «الكبرى» (٥٩٨٥)، وابن حبان (٥٠٧٩)، والبيهقي ١٠/ ١٥٩. انظر: «الإلمام» (١٥٧٠)، و «المحرر» (١٢١٠).
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Ahmad 4/115, Muslim 5/132 (1719), Abu Dawud (3596), Ibn Majah (2364), At-Tirmidzi (2295), An-Nasa'i dalam "Al-Kubra" (5985), Ibn Hibban (5079), dan Al-Baihaqi 10/159. Lihat: "Al-Ilmam" (1570), dan "Al-Muharrar" (1210).

١٤٠٠ – وَعَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «إِنَّ خَيْرَكُمْ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ يَكُونُ قَوْمٌ يَشْهَدُونَ وَلَا يُسْتَشْهَدُونَ، وَيَخُونُونَ وَلَا يُؤْتَمَنُونَ، وَيَنْذُرُونَ وَلَا يُوفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ» مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ (١).

١٤٠٠ – Dari 'Imran bin Husain radhiyallahu 'anhu, ia berkata: Rasulullah shallallahu 'alaihi wa sallam bersabda: "Sesungguhnya sebaik-baik kalian adalah generasiku, kemudian orang-orang setelah mereka, kemudian orang-orang setelah mereka. Kemudian akan datang suatu kaum yang bersaksi padahal tidak diminta menjadi saksi, mereka berkhianat dan tidak dapat dipercaya, mereka bernazar namun tidak menepatinya, serta tampak pada mereka kegemukan." Muttafaq 'alaih (١).

[١] صحيح. أخرجه: أحمد ٤/ ٤٢٧، والبخاري ٣/ ٢٢٤ (٢٦٥١)، ومسلم ٧/ ١٨٥ (٢٥٣٥)، وأبو داود (٤٦٥٧)، والترمذي (٢٢٢٢)، والنسائي ٧/ ١٧، والطحاوي في «شرح المشكل» (٢٤٦٣)، وابن حبان (٦٧٢٩)، والبيهقي ١٠/ ٧٤. انظر: «المحرر» (١٢١١).
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Ahmad 4/427, Al-Bukhari 3/224 (2651), Muslim 7/185 (2535), Abu Dawud (4657), At-Tirmidzi (2222), An-Nasa'i 7/17, At-Thahawi dalam «Syarh Al-Musykil» (2463), Ibn Hibban (6729), dan Al-Baihaqi 10/74. Lihat: «Al-Muharrar» (1211).

١٤٠١ – وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ﵄ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ خَائِنٍ، وَلَا خَائِنَةٍ، وَلَا ذِي غِمْرٍ عَلَى أَخِيهِ (١)، وَلَا تَجُوزُ شَهَادَةُ الْقَانِعِ لِأَهْلِ الْبَيْتِ» رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ (٢).

1401 – Dari 'Abdullah bin 'Amr ﵄, ia berkata: Rasulullah ﷺ bersabda: «Tidak boleh diterima kesaksian orang yang berkhianat, baik laki-laki maupun perempuan, tidak pula orang yang menyimpan dendam kesumat (ghimr) terhadap saudaranya (1), dan tidak boleh diterima kesaksian orang yang menumpang hidup pada keluarga tuan rumah terhadap keluarga tersebut.» Diriwayatkan oleh Ahmad dan Abu Dawud (2).

[١] من قوله: «لا تجوز» إلى هنا لم ترد في (ت)، وهي من (م).
Terjemah: Mulai dari sabdanya: «لا تجوز» sampai di sini tidak terdapat dalam naskah (T), dan ini berasal dari naskah (M).

[٢] إسناده ضعيف؛ فيه سليمان بن موسى يروي أحاديث ينفرد بها لا يرويها غيره، على كلام في محمد بن راشد -وإن كان الأصل قبول روايته-، وكذلك سلسلة عمرو بن شعيب هي من قبيل الحسن، فجميع ما ذكر يجعل في القلب شيء من هذا الحديث. أخرجه: عبد الرزاق (١٥٣٦٤)، وأحمد ٢/ ٢٠٤، وأبو داود (٣٦٠٠)، وابن الأعرابي في «المعجم» (٢١٨٩)، والدارقطني ٤/ ٢٤٣، والبيهقي ١٠/ ٢٠٠. انظر: «الإلمام» (١٥٦٨)، و «المحرر» (١٢١٦).
Terjemah: Sanadnya dha'if; di dalamnya terdapat Sulaiman bin Musa yang meriwayatkan hadits-hadits secara menyendiri yang tidak diriwayatkan oleh selainnya, di samping adanya perbincangan mengenai Muhammad bin Rasyid -meskipun pada dasarnya riwayatnya diterima-, demikian pula silsilah 'Amr bin Syu'aib tergolong hasan, maka semua yang disebutkan ini menimbulkan keraguan di dalam hati terhadap hadits ini. Diriwayatkan oleh: 'Abdurrazzaq (15364), Ahmad (2/204), Abu Dawud (3600), Ibnul A'rabi dalam "al-Mu'jam" (2189), ad-Daraquthni (4/243), dan al-Baihaqi (10/200). Lihat: "al-Ilmam" (1568) dan "al-Muharrar" (1216).

١٤٠٢ – وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ﵁ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: «لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ بَدَوِيٍّ عَلَى صَاحِبِ قَرْيَةٍ» رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ (١).

1402 – Dari Abu Hurairah radhiyallahu 'anhu, bahwa ia mendengar Rasulullah ﷺ bersabda: "Tidak sah kesaksian seorang Badui terhadap penduduk desa (kota)." Diriwayatkan oleh Abu Dawud dan Ibn Majah (1).

[١] ظاهر إسناده الصحة، على كلام لأهل العلم في متنه والعمل به. أخرجه: أبو داود (٣٦٠٢)، وابن ماجه (٢٣٦٧)، وابن الجارود (١٠٠٩)، والحاكم ٤/ ٩٩، والبيهقي ١٠/ ٢٥٠. انظر: «الإلمام» (١٥٦٩)، و «المحرر» (١٢١٥).
Terjemah: Zhahir sanadnya shahih, terlepas dari pembicaraan para ahli ilmu mengenai matan dan pengamalannya. Dikeluarkan oleh: Abu Dawud (3602), Ibn Majah (2367), Ibn Al-Jarud (1009), Al-Hakim 4/99, dan Al-Baihaqi 10/250. Lihat: "Al-Ilmam" (1569), dan "Al-Muharrar" (1215).

١٤٠٣ – وَعَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ﵁ أَنَّهُ خَطَبَ فَقَالَ: إِنَّ أُنَاسًا كَانُوا يُؤْخَذُونَ بِالوَحْيِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ وَإِنَّ الْوَحْيَ قَدِ انْقَطَعَ، وَإِنَّمَا نَأْخُذُكُمُ الْآنَ بِمَا ظَهَرَ لَنَا (١) مِنْ أَعْمَالِكُمْ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ (٢).

1403 – Dan dari 'Umar bin al-Khatthab ﵁ bahwasanya ia berkhutbah seraya berkata: "Sesungguhnya orang-orang dahulu ditindak berdasarkan wahyu pada masa Rasulullah ﷺ, dan sesungguhnya wahyu telah terputus. Sesungguhnya kami menindak kalian sekarang berdasarkan apa yang tampak bagi kami (1) dari perbuatan-perbuatan kalian." Diriwayatkan oleh al-Bukhari (2).

[١] جاء في نسخة (ت) بعد هذا لفظة: «منكم»، ولم ترد في النسخ الأخرى، ولا في «صحيح البخاري».
Terjemah: Tercantum dalam naskah (T) setelah kata ini lafazh: «منكم» (di antara kalian), dan tidak tercantum dalam naskah-naskah lainnya, tidak pula dalam «Shahih al-Bukhari».

[٢] صحيح. أخرجه: أحمد ١/ ٤١، والبخاري ٣/ ٢٢١ (٢٦٤١)، والطبراني في «مسند الشاميين» (٣٠٦٩)، والحاكم ٤/ ٤٣٩، والبيهقي ٨/ ٢٠١، والخطيب في «الكفاية» (٢٠٩) بتحقيقي. انظر: «المحرر» (١٢١٣).
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Ahmad 1/41, al-Bukhari 3/221 (2641), ath-Thabarani dalam «Musnad asy-Syamiyyin» (3069), al-Hakim 4/439, al-Baihaqi 8/201, dan al-Khathib dalam «Al-Kifayah» (209) dengan tahqiq saya. Lihat: «Al-Muharrar» (1213).

١٤٠٤ – وَعَنْ أَبِي بَكْرَةَ ﵁ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ أَنَّهُ عَدَّ شَهَادَةَ الزُّورِ فِي أَكْبَرِ الْكَبَائِرِ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ فِي حَدِيثٍ (١).

١٤٠٤ – Dari Abu Bakrah ﵁, dari Nabi ﷺ bahwasanya beliau mengelompokkan kesaksian palsu ke dalam dosa-dosa besar yang paling besar. Muttafaq 'alaih dalam sebuah hadits (١).

[١] صحيح. أخرجه: أحمد ٥/ ٣٦، والبخاري ٣/ ٢٢٥ (٢٦٥٤)، ومسلم ١/ ٦٤ (٨٧)، والترمذي (١٩٠١)، وأبو عوانة (١٤٦)، والطحاوي في «شرح المشكل» (٨٩٢)، والبيهقي ١٠/ ١٢١. انظر: «الإلمام» (١٥٦٤)، و «المحرر» (١٢١٢).
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Ahmad (5/36), Al-Bukhari (3/225 [2654]), Muslim (1/64 [87]), At-Tirmidzi (1901), Abu 'Awanah (146), At-Thahawi dalam Sharh Al-Musykil (892), dan Al-Baihaqi (10/121). Lihat: Al-Ilmam (1564), dan Al-Muharrar (1212).

١٤٠٥ – وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ﵄، أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ لِرَجُلٍ: «تَرَى الشَّمْسَ» ? قَالَ: نَعَمْ، قَالَ: «عَلَى مِثْلِهَا فَاشْهَدْ، أَوْ دَعْ» أَخْرَجَهُ ابْنُ عَدِيٍّ بِإِسْنَادٍ ضَعِيفٍ، وَصَحَّحَهُ الْحَاكِمُ فَأَخْطَأَ (١).

1405 – Dari Ibn 'Abbas ﵄, bahwasanya Nabi ﷺ bersabda kepada seorang laki-laki: "Apakah engkau melihat matahari?" Ia menjawab: "Ya." Beliau bersabda: "Atas persaksian yang sejelas itulah engkau bersaksi, atau jika tidak, tinggalkanlah!" Dikeluarkan oleh Ibn 'Adi dengan sanad yang dha'if, dan dishahihkan oleh Al-Hakim namun ia keliru (1).

[١] إسناده ضعيف؛ فيه محمد بن سليمان بن مسمول، وهو ضعيف. أخرجه: العقيلي في «الضعفاء» ٤/ ٦٩، وابن عدي في «الكامل» ٧/ ٤٢٩ – ٤٣٠، والحاكم ٤/ ٩٨، والبيهقي ١٠/ ١٥٦.
Terjemah: Sanadnya dha'if; di dalamnya terdapat Muhammad bin Sulaiman bin Masmul, dan ia dha'if. Dikeluarkan oleh: Al-'Uqaili dalam "Adh-Dhu'afa'" (4/69), Ibn 'Adi dalam "Al-Kamil" (7/429-430), Al-Hakim (4/98), dan Al-Baihaki (10/156).

١٤٠٦ – وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ﵄، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَضَى بِيَمِينٍ وَشَاهِدٍ. أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَقَالَ: إِسْنَادٌ جَيِّدٌ (١).

1406 – Dari Ibnu Abbas ﵄, bahwasanya Rasulullah ﷺ memutuskan perkara dengan berdasarkan satu sumpah dan satu orang saksi. Diriwayatkan oleh Muslim, Abu Dawud, dan An-Nasa'i, dan An-Nasa'i berkata: "Sanadnya jayyid (baik)." (1).

[١] صحيح. أخرجه: الشافعي في «مسنده» (١٧٠٩) بتحقيقي، وأحمد ١/ ٢٤٨، ومسلم ٥/ ١٢٨ (١٧١٢)، وأبو داود (٣٦٠٨)، وابن ماجه (٢٣٧٠)، والنسائي في «الكبرى» (٥٩٦٧)، وأبو يعلى (٢٥١١)، وابن الجارود (١٠٠٦)، وأبو عوانة (٦٠٠٩)، والبيهقي ١٠/ ١٦٧. انظر: «الإلمام» (١٥٧٣)، و «المحرر» (١٢٠٠).
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Asy-Syafi'i dalam «Musnad»-nya (1709) dengan tahqiq saya, Ahmad 1/248, Muslim 5/128 (1712), Abu Dawud (3608), Ibnu Majah (2370), An-Nasa'i dalam «Al-Kubra» (5967), Abu Ya'la (2511), Ibnu Al-Jarud (1006), Abu 'Awanah (6009), dan Al-Baihaqi 10/167. Lihat: «Al-Ilmam» (1573), dan «Al-Muharrar» (1200).

١٤٠٧ – وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مِثْلَهُ. أَخْرَجَهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ، وَصَحَّحَهُ ابْنُ حِبَّانَ (١).

1407 – Dari Abu Hurairah semisal dengannya. Dikeluarkan oleh Abu Dawud dan At-Tirmidzi, dan dishahihkan oleh Ibn Hibban (1).

[١] صحيح. وقد تناولته في كتابي: «الجامع في العلل والفوائد» مدافعاً عنه مصححاً له. أخرجه: الشافعي في «مسنده» (١٧١٤) بتحقيقي، وأبو داود (٣٦١٠)، وابن ماجه (٢٣٦٨)، والترمذي (١٣٤٣)، وأبو يعلى (٦٦٨٣)، وابن الجارود (١٠٠٧)، وابن حبان (٥٠٧٣)، والبيهقي ١٠/ ١٦٨.
Terjemah: Shahih. Dan aku telah membahasnya dalam kitabku: «Al-Jami' fi Al-'Ilal wa Al-Fawa'id» seraya membelanya dan mengesahkannya. Dikeluarkan oleh: Asy-Syafii dalam «Musnad»-nya (1714) dengan tahqiq saya, Abu Dawud (3610), Ibn Majah (2368), At-Tirmidzi (1343), Abu Ya'la (6683), Ibn Al-Jarud (1007), Ibn Hibban (5073), dan Al-Baihaqi 10/168.