Kitab Nikah

Bab Pembagian Giliran

باب القسم

Bab Pembagian Giliran

١٠٥٥ – عَنْ عَائِشَةَ ﵂ قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ يَقْسِمُ، فَيَعْدِلُ، وَيَقُولُ: «اللَّهُمَّ هَذَا قَسْمِي فِيمَا أَمْلِكُ، فَلَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُ» رَوَاهُ الْأَرْبَعَةُ، وَصَحَّحَهُ ابْنُ حِبَّانَ وَالْحَاكِمُ، وَلَكِنْ رَجَّحَ التِّرْمِذِيُّ إِرْسَالَهُ (١).

1055. Dari 'Aisyah radhiyallahu 'anha, ia berkata: Rasulullah shallallahu 'alaihi wa sallam biasa membagi giliran secara adil, dan beliau berdoa: "Ya Allah, inilah pembagianku pada apa yang aku miliki, maka janganlah Engkau mencelaku pada apa yang Engkau miliki dan tidak aku miliki." Diriwayatkan oleh Imam yang empat, dishahihkan oleh Ibn Hibban dan Al-Hakim, namun At-Tirmidzi merajihkan irsal-nya (sebagai hadits mursal) (1).

[١] ضعيف؛ فإن الصواب فيه الإرسال، وأخطأ حماد بن سلمة فوصله، كما نص عليه أبو زرعة والترمذي والدارقطني، وانظر: «نصب الراية» ٣/ ٢٨٢. أخرجه: أحمد ٦/ ١٤٤، وأبو داود (٢١٣٤)، وابن ماجه (١٩٧١)، والترمذي (١١٤٠)، والنسائي ٧/ ٦٤، وابن حبان (٤٢٠٥)، والحاكم ٢/ ١٨٧. انظر: «الإلمام» (١٢٩٧)، و «المحرر» (١٠٥٨).
Terjemah: Dha'if; yang shahih padanya adalah mursal, dan Hammad bin Salamah keliru dengan menyambungkan (maushul) sanadnya sebagaimana ditegaskan oleh Abu Zur'ah, At-Tirmidzi, dan Ad-Daraquthni, lihat: «Nashb Ar-Rayah» 3/282. Dikeluarkan oleh: Ahmad 6/144, Abu Dawud (2134), Ibn Majah (1971), At-Tirmidzi (1140), An-Nasa'i 7/64, Ibn Hibban (4205), dan Al-Hakim 2/187. Lihat: «Al-Ilmam» (1297), dan «Al-Muharrar» (1058).

١٠٥٦ – وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ﵁ عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ، فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا، جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ» رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالْأَرْبَعَةُ، وَسَنَدُهُ صَحِيحٌ (١).

1056 – Dan dari Abu Hurairah ﵁ dari Nabi ﷺ, beliau bersabda: «Barangsiapa memiliki dua istri lalu ia cenderung kepada salah satunya, maka ia akan datang pada hari Kiamat dalam keadaan separuh tubuhnya miring.» Diriwayatkan oleh Ahmad dan Imam yang Empat, dan sanadnya shahih (1).

[١] اختلف في رفعه ووقفه، فرواه همام بن يحيى، عن قتادة، عن النضر بن أنس، عن بشير بن نهيك، عن أبي هريرة ﵁ مرفوعاً، أخرجه: أحمد ٢/ ٣٤٧، وأبو داود (٢١٣٣)، وابن ماجه (١٩٦٩)، والترمذي (١١٤١)، والنسائي ٧/ ٦٣، وابن الجارود (٧٢٢)، وابن حبان (٤٢٠٧)، والحاكم ٢/ ١٨٦، والبيهقي ٧/ ٢٩٧، ورواه سعيد بن أبي عروبة، عن قتادة مقطوعاً من قول قتادة، عند الترمذي في «العلل الكبير» (٢٨٧)، وذكر كذلك -في «جامعه» – أنَّ هشاماً الدستوائي رواه عن قتادة من قوله أيضاً، وأعلّه البخاري بحديث عائشة السابق، انظر: «الدراية في تخريج أحاديث الهداية» ٢/ ٦٦ (٥٥٦). انظر: «الإلمام» (١٢٩٦)، و «المحرر» (١٠٥٩).
Terjemah: Terjadi perselisihan tentang marfu' dan mauquf-nya. Hammam bin Yahya meriwayatkannya dari Qatadah, dari An-Nadhr bin Anas, dari Basyir bin Nahik, dari Abu Hurairah ﵁ secara marfu'. Dikeluarkan oleh: Ahmad (2/347), Abu Dawud (2133), Ibn Majah (1969), At-Tirmidzi (1141), An-Nasa'i (7/63), Ibn Al-Jarud (722), Ibn Hibban (4207), Al-Hakim (2/186), dan Al-Baihaqi (7/297). Dan Sa'id bin Abi 'Arubah meriwayatkannya dari Qatadah secara maqthu' dari perkataan Qatadah menurut At-Tirmidzi dalam «Al-'Ilal Al-Kabir» (287), dan disebutkan pula dalam «Jami'»-nya bahwa Hasyim Ad-Dastawa'i meriwayatkannya dari Qatadah dari perkataannya juga. Al-Bukhari mencacatinya dengan hadits Aisyah terdahulu. Lihat: «Ad-Dirayah fi Takhrij Ahadits Al-Hidayah» (2/66/556). Lihat: «Al-Ilmam» (1296) dan «Al-Muharrar» (1059).

١٠٥٧ – وَعَنْ أَنَسٍ ﵁ قَالَ: مِنَ السُّنَّةِ إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْبِكْرَ عَلَى الثَّيِّبِ أَقَامَ عِنْدَهَا سَبْعًا، ثُمَّ قَسَمَ، وَإِذَا تَزَوَّجَ الثَّيِّبَ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا، ثُمَّ قَسَمَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ، وَاللَّفْظُ لِلْبُخَارِيِّ (١).

1057 – Dan dari Anas ﵁, beliau berkata: "Termasuk sunnah, apabila seorang laki-laki menikahi wanita gadis padahal ia sudah punya istri janda, hendaklah ia tinggal dengannya selama tujuh hari, kemudian membuat giliran. Dan apabila ia menikahi wanita janda, hendaklah ia tinggal dengannya selama tiga hari, kemudian membuat giliran." Muttafaq 'alaih, dan lafazh ini milik Al-Bukhari (1).

[١] صحيح. أخرجه: سعيد بن منصور (٧٧٨)، والبخاري ٧/ ٤٣ – ٤٤ (٥٢١٤)، ومسلم ٤/ ١٧٣ (١٤٦١) (٤٤)، وأبو داود (٢١٢٤)، وابن ماجه (١٩١٦)، والترمذي (١١٣٩)، وابن الجارود (٧٢٤)، والبيهقي ٧/ ٣٠١. انظر: «الإلمام» (١٢٩٨)، و «المحرر» (١٠٦٠).
Terjemah: Shohih. Diriwayatkan oleh: Sa'id bin Manshur (778), Al-Bukhari 7/43-44 (5214), Muslim 4/173 (1461) (44), Abu Dawud (2124), Ibnu Majah (1916), At-Tirmidzi (1139), Ibnu Al-Jarud (724), dan Al-Baihaki 7/301. Lihat: "Al-Ilmam" (1298), dan "Al-Muharrar" (1060).

١٠٥٨ – وَعَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ﵂ أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ لَمَّا تَزَوَّجَهَا أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا، وَقَالَ: «إِنَّهُ لَيْسَ بِكِ عَلَى أَهْلِكِ هَوَانٌ، إِنْ شِئْتِ سَبَّعْتُ لَكِ، وَإِنْ سَبَّعْتُ لَكِ سَبَّعْتُ لِنِسَائِي» رَوَاهُ مُسْلِمٌ (١).

1058 – Dari Umm Salamah radhiyallahu 'anha, bahwasanya ketika Nabi shallallahu 'alaihi wa sallam menikahinya, beliau tinggal di tempatnya selama tiga hari, dan beliau bersabda: "Sesungguhnya tidak ada padamu anggapan rendah atas keluargamu. Jika engkau mau, aku akan tinggal bersamamu selama tujuh hari, dan jika aku tinggal tujuh hari bersamamu, aku pun akan tinggal tujuh hari untuk istri-istriku yang lain." Diriwayatkan oleh Muslim (1).

[١] صحيح. أخرجه: أحمد ٦/ ٢٩٢، ومسلم ٤/ ١٧٢ – ١٧٣ (١٤٦٠) (٤١)، وأبو داود (٢١٢٢)، وابن ماجه (١٩١٧)، والنسائي في «الكبرى» (٨٨٧٦)، وابن خزيمة -كما في «ذيل مختصر المختصر» (٣٢٠/ ٣٣٩٩) بتحقيقي-، وابن حبان (٤٢١٠)، والبيهقي ٧/ ٣٠١. انظر: «الإلمام» (١٣٠٠)، و «المحرر» (١٠٦١).
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Ahmad 6/292, Muslim 4/172-173 (1460) (41), Abu Dawud (2122), Ibn Majah (1917), An-Nasa'i dalam «Al-Kubra» (8876), Ibn Khuzaimah -sebagaimana dalam «Dzail Mukhtashar Al-Mukhtashar» (320/3399) dengan tahqiq saya-, Ibn Hibban (4210), dan Al-Baihqi 7/301. Lihat: «Al-Ilmam» (1300), dan «Al-Muharrar» (1061).

١٠٥٩ – وَعَنْ عَائِشَةَ ﵂ أَنَّ سَوْدَةَ بِنْتَ زَمْعَةَ وَهَبَتْ يَوْمَهَا لِعَائِشَةَ، وَكَانَ (١) النَّبِيُّ ﷺ يَقْسِمُ لِعَائِشَةَ يَوْمَهَا وَيَوْمَ سَوْدَةَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْه (٢).

١٠٥٩ – Dari 'Aisyah radhiyallahu 'anha bahwasanya Saudah binti Zam'ah memberikan giliran harinya kepada 'Aisyah, dan Nabi shallallahu 'alaihi wa sallam membagi giliran untuk 'Aisyah pada harinya sendiri dan hari Saudah. Muttafaq 'Alaih (2).

[١] المثبت من (م) وهو الموافق لما في الصحيحين.
Terjemah: Kata yang ditetapkan ini berasal dari naskah (م) yang mana sesuai dengan apa yang ada di dalam Ash-Shahihain.

[٢] صحيح. أخرجه: أحمد ٦/ ١١٧، والبخاري ٧/ ٤٣ (٥٢١٢)، ومسلم ٤/ ١٧٤ (١٤٦٣) (٤٧)، وأبو داود (٢١٣٨)، وابن ماجه (١٩٧٢)، والنسائي في «الكبرى» (٨٨٧٤)، وابن الجارود (٧٢٥)، وابن حبان (٤٢١١)، والبيهقي ٧/ ٧٤. انظر: «الإلمام» (١٣٠٢)، و «المحرر» (١٠٦٢).
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Ahmad 6/117, Al-Bukhari 7/43 (5212), Muslim 4/174 (1463) (47), Abu Daud (2138), Ibnu Majah (1972), An-Nasa'i dalam «Al-Kubra» (8874), Ibnu Al-Jarud (725), Ibnu Hibban (4211), dan Al-Baihaqi 7/74. Lihat: «Al-Ilmam» (1302), dan «Al-Muharrar» (1062).

١٠٦٠ – وَعَنْ عُرْوَةَ قَالَ: قَالَتْ عَائِشَةُ: يَا ابْنَ أُخْتِي! كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ لَا يُفَضِّلُ بَعْضَنَا عَلَى بَعْضٍ فِي الْقَسْمِ مِنْ مُكْثِهِ عِنْدَنَا، وَكَانَ قَلَّ يَوْمٌ إِلَّا وَهُوَ يَطُوفُ عَلَيْنَا جَمِيعًا، فَيَدْنُو مِنْ كُلِّ امْرَأَةٍ مِنْ غَيْرِ مَسِيسٍ، حَتَّى يَبْلُغَ الَّتِي هُوَ يَوْمُهَا، فَيَبِيتَ عِنْدَهَا. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ وَاللَّفْظُ لَهُ، وَصَحَّحَهُ الْحَاكِمُ (١).

١٠٦٠ – Dari 'Urwah, ia berkata: 'Aisyah berkata: "Wahai putra saudariku! Rasulullah ﷺ tidak pernah mengutamakan sebagian kami atas sebagian yang lain dalam pembagian waktu menginap beliau di antara kami. Jarang sekali ada hari melainkan beliau mengelilingi kami semua, lalu beliau mendekati setiap istri tanpa melakukan hubungan suami istri, sampai beliau tiba di tempat istri yang tiba gilirannya, lalu beliau menginap di tempatnya." Diriwayatkan oleh Ahmad dan Abu Dawud, dan lafazh ini miliknya, serta dishahihkan oleh Al-Hakim (١).

[١] حسن؛ في إسناده ابن أبي الزناد عن هشام، وحديثه عن هشام من قوي حديثه. انظر كتابي: «الجامع في العلل والفوائد» ١/ ٥٠١. أخرجه: أحمد ٦/ ١٠٧ – ١٠٨، وأبو داود (٢١٣٥)، والحاكم ٢/ ١٨٦، والبيهقي ٧/ ٧٤ – ٧٥. انظر: «الإلمام» (١٣٠٤)، و «المحرر» (١٠٦٤).
Terjemah: Hasan; dalam sanadnya terdapat Ibn Abi Az-Zinad dari Hisyam, dan haditsnya dari Hisyam termasuk haditsnya yang kuat. Lihat kitab saya: Al-Jami' fi Al-'Ilal wa Al-Fawa'id (1/501). Dikeluarkan oleh: Ahmad (6/107-108), Abu Dawud (2135), Al-Hakim (2/186), dan Al-Baihaqi (7/74-75). Lihat: Al-Ilmam (1304), dan Al-Muharrar (1064).

١٠٦١ – وَلِمُسْلِمٍ: عَنْ عَائِشَةَ ﵂ قَالَتْ (١): كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ دَارَ عَلَى نِسَائِهِ، ثُمَّ يَدْنُو مِنْهُنَّ. الْحَدِيث (٢).

1061 – Dan menurut Muslim: Dari 'Aisyah radhiyallahu 'anha, ia berkata (1): Adalah Rasulullah shallallahu 'alaihi wa sallam apabila telah shalat 'Ashar bergantian mendatangi istri-istrinya, kemudian beliau mendekati mereka… Al-Hadits (2).

[١] «قالت» من «صحيح مسلم»، ولم ترد في نسخنا الخطية.
Terjemah: Lafazh «قالت» (ia berkata) berasal dari «Shahih Muslim», dan tidak terdapat dalam naskah-naskah manuskrip kami.

[٢] صحيح. أخرجه: أحمد ٦/ ٥٩، والبخاري ٩/ ٣٣ (٦٩٧٢)، ومسلم ٤/ ١٨٥ (١٤٧٤) (٢١)، وأبو يعلى (٤٨٩٦). انظر: «الإلمام» (١٣٠٥). تنبيه: عزا المصنف الحديث إلى مسلم وحده، وهو قصور؛ إذ أخرجه البخاري كذلك.
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Ahmad 6/ 59, Al-Bukhari 9/ 33 (6972), Muslim 4/ 185 (1474) (21), dan Abu Ya'la (4896). Lihat: «Al-Ilmam» (1305). Peringatan: Penulis (Al-Hafizh Ibn Hajar) meng-i'tiqad-kan/menisbatkan hadits ini kepada Muslim saja, dan itu ada kekurangan; karena Al-Bukhari juga mengeluarkannya.

١٠٦٢ – وَعَنْ عَائِشَةَ ﵂ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ كَانَ يَسْأَلُ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ: «أَيْنَ أَنَا غَدًا» ? يُرِيدُ: يَوْمَ عَائِشَةَ، فَأَذِنَ لَهُ أَزْوَاجُهُ يَكُونُ حَيْثُ شَاءَ، فَكَانَ فِي بَيْتِ عَائِشَةَ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ (١).

1062 – Dari 'Aisyah ﵂ bahwasanya Rasulullah ﷺ saat sakit yang membawa wafatnya bertanya: «Di mana giliran saya besok?» Maksud beliau: hari giliran 'Aisyah. Maka istri-istri beliau memberi izin kepada beliau untuk berada di mana pun yang beliau kehendaki, lalu beliau berada di rumah 'Aisyah. Muttafaq 'Alaih (1).

[١] صحيح. أخرجه: البخاري ٦/ ١٦ (٤٤٥٠)، ومسلم ٧/ ١٣٧ (٢٤٤٣) (٨٤)، والبيهقي ٧/ ٢٩٨. انظر: «الإلمام» (١٣٠٦)، و «المحرر» (١٠٦٣).
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Al-Bukhari 6/16 (4450), Muslim 7/137 (2443) (84), dan Al-Baihaqi 7/298. Lihat: «Al-Ilmam» (1306), dan «Al-Muharrar» (1063).

١٠٦٣ – وَعَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ إِذَا أَرَادَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا، خَرَجَ بِهَا. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ (١).

١٠٦٣ – Dari 'Aisyah Radhiyallahu 'anha, ia berkata: Rasulullah Shallallahu 'alaihi wa Sallam apabila hendak bepergian (safar), beliau mengundi di antara istri-istrinya. Siapa saja di antara mereka yang keluar undiannya, maka beliau pergi bersamanya. Muttafaq 'alaih (1).

[١] صحيح. أخرجه: الشافعي في «مسنده» (١١١٢) بتحقيقي، وعبد الرزاق (٩٧٤٨)، وأحمد ٦/ ١١٧، والبخاري ٣/ ٢٠٨ (٢٥٩٣)، ومسلم ٨/ ١١٢ (٢٧٧٠) (٥٦)، وأبو داود (٢١٣٨)، وابن ماجه (١٩٧٠)، والنسائي في «الكبرى» (٨٨٧٤)، وابن الجارود (٧٢٣)، وابن حبان (٤٢١٢)، والبيهقي ٧/ ٧٤.
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: Ash-Syafi'i dalam "Musnad"-nya (1112) dengan tahqiq saya, 'Abdurrazzaq (9748), Ahmad (6/117), Al-Bukhari (3/208) (2593), Muslim (8/112) (2770) (56), Abu Dawud (2138), Ibnu Majah (1970), An-Nasa'i dalam "Al-Kubra" (8874), Ibnu Al-Jarud (723), Ibnu Hibban (4212), dan Al-Baihaqi (7/74).

١٠٦٤ – وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ ﵁ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «لَا يَجْلِدُ أَحَدُكُمُ امْرَأَتَهُ جَلْدَ الْعَبْدِ» رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ (١).

1064 – Dari 'Abdullah bin Zam'ah Radhiyallahu 'anhu, ia berkata: Rasulullah Shallallahu 'alaihi wa sallam bersabda: «Janganlah salah seorang dari kalian mencambuk istrinya seperti mencambuk seorang budak.» Diriwayatkan oleh al-Bukhari (1).

[١] صحيح. أخرجه: البخاري ٧/ ٤٢ (٥٢٠٤)، وقد اتفقا عليه بغير لفظ النهي. انظر: «الإلمام» (١٢٧٨).
Terjemah: Shahih. Dikeluarkan oleh: al-Bukhari 7/42 (5204), dan keduanya (al-Bukhari & Muslim) telah menyepakatinya dengan lafazh selain larangan. Lihat: «Al-Ilmam» (1278).